Lễ hội Obon (お盆)-lễ Vu Lan Nhật Bản

Obon là hình thức viết giản lược từ Ullambana (Vu-lan-bồn – 盂蘭盆會) trong tiếng Phạn, có nghĩa đen là “treo ngược” và dùng để chỉ một sự giải thoát to lớn.

Nguồn gốc

Obon hay còn được gọi là Bon (Ngày của người chết), là một phong tục truyền thống của người Nhật theo Phật giáo. Lễ hội này dược tổ chức để tưởng nhớ những người thân đã qua đời. Trải qua thời gian dài, phong tục này đã phát triển thành lễ đoàn tụ gia đình, là thời điểm mọi người trở về quê cha đất tổ thăm viếng, dọn dẹp phần mộ của tổ tiên. Đây cũng là thời điểm mà họ tin rằng linh hồn của những người đã mất được phép trở về thăm con cháu.

Thời gian lễ hội

Lễ hội Obon thường được tổ chức từ ngày 13 đến ngày 15 tháng bảy âm lịch, thường thì nó trùng vào khoảng giữa tháng tám dương lịch. Lễ hội Obon có khi được kéo dài cả tuần lễ, nên được gọi là Tuần lễ Obon. Tùy theo mỗi địa phương mà ngày bắt đầu lại khác nhau: Shin bon(新盆・Tân Bồn – 15/7 Dương lịch), Kyu bon (旧盆・Cựu Bồn – 15/7 Âm lịch), Tsuki okure (月遅れ・Lễ muộn một tháng – 15/8 Dương lịch hoặc đầu tháng 8 Dương lịch).
  • Shichigatsu Bon (Bon tháng bảy), tổ chức vào ngày 15 tháng 7 dương lịch, ở các vùng như Tokyo, Yokohama và Tohoku.
  •  Kyu Bon (Bon cũ) tổ chức ngày 15 tháng 7 âm lịch ở các vùng phía Bắc Kanto, Chugoku, Shikoku và các đảo ở phía Tây Nam.
  • Hatchigatsu Bon (Bon tháng tám) thì được tổ chức vào ngày 15 tháng 8 dương lịch. Đây là ngày phổ biến nhất và là ngày hội Obon lớn nhất được tổ chức tại cố đô Kyoto.

Đặc trưng

Bon Odori (盆踊り)

Là một trong những nét đặc trưng truyền thống của Nhật Bản, góp phần tạo nên một nét văn hóa có một không hai. Tương truyền, vũ điệu này bắt nguồn từ vũ điệu thể hiện lòng biết ơn của Phật tử Mokuren khi đã đưa mẹ thoát khỏi cảnh khốn khổn chốn địa ngục. Vì vậy, Bon Odori mang ý nghĩa tưởng nhớ, tri ân tổ tiên. Điệu nhảy Bon-Odori hiện nay đã phát triển thành rất nhiều phong cách khác nhau tùy theo từng vùng. Ngoài kiểu truyền thống điển hình là múa thành vòng tròn quanh một giàn gỗ nơi ca sĩ và nhạc công trình diễn, thì còn có những kiểu khác như: múa theo hàng thẳng, múa với quạt hay với những chiếc khăn đầy màu sắc,…

Mukaebi (迎え火)

Nghĩa là “những ngọn lửa chào mừng”. Vào ngày đầu tiên của lễ hội, các gia đình thường thắp lồng đèn giấy với mục đích dẫn lối cho những linh hồn tìm đường trở về nhà. Đối với những gia đình có người thân vừa mới mất và đây là lễ Obon đầu tiên sau sự ra đi đó, lồng đèn sẽ được treo ngoài cửa. Còn những gia đình khác chỉ treo đèn lồng trong nhà hoặc nhóm một ngọn lửa nhỏ ở mộ phần của tổ tiên.

Toronagashi (灯籠流し)

Toro có nghĩa là đèn lồng, còn nagashi có nghĩa là trôi đi. Vào ngày cuối cùng của lễ hội, người Nhật sẽ thả những chiếc đèn lồng có thắp nến bên trong theo dòng sông, bởi họ tin rằng việc làm này sẽ tiễn những linh hồn về với thế giới bên kia.

Ohakamairi (御墓参り)

Chỉ việc thăm viếng và dọn dẹp những ngôi mộ của gia đình. Đây cũng là một yếu tố không thể thiếu trong lễ Obon

Okuribi ( 送り火)

Giống như nghi lễ Toronagashi, Okuribi cũng là một nghi thức để tiễn biệt và cũng được diễn ra vào ngày cuối cùng của lễ hội tại Kyoto. Những đám lửa lớn được xếp thành hình các chữ Hán được đốt lên lần lượt trên năm ngọn núi xung quanh Kyoto. Bắt đầu là núi chữ Đại (Daimonji), rồi đến Diệu (Myo), Pháp (Ho), Thuyền (Funagata), chữ Đại nhỏ ở đỉnh núi nhỏ hơn (Hidari-Daimonji) gần Chùa Vàng, và kết thúc bằng đám lửa có hình Torii, nghĩa là Cổng trời. Mỗi đám lửa sẽ được thắp sáng trong vòng 30 phút theo thứ tự lần lượt kể trên.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *